با تصريحى كه خوارزمى در شرح عشرينيه كرده ، جاى هيچگونه ترديد نمىماند كه چهار بار در سالى پرداخته شدى ، و چون مقدار اخير تنخواه سپاهيان پياده در عصر مامون ، ماهوار 20 درهم بود . و اين رسم تا عصر سامانيان و غزنويان هم باقى مانده بود ، بنابرين آن را به زبان درى بيستگانى ، ترجمه همان عشرينيهء تازى گفته‌اند . عسكر مطوعه : علاوه بر لشكريان مرتزقه و تنخواه داريكه در تحت ادارهء قايدان مقرر كردهء حكومت ، و در قيد ديوان جيش بودند ، در برخى موارد عساكر خوش برضا كه آن را مطوعه ميگفتند : و اكنون ايله جارى گويند نيز وجود داشت . اين عساكر مطوعه همواره با لشكريان رسمى دولت در جنگها و جهادها همراهى ميكردند . در سنه 177 ه 793 م چون داود بشر مهلبى يكى از بزرگان سيستان از دربار هارون الرشيد به اميرى اينجا مقرر شد . او در ربيع الاخر همين سال بحرب حضين خارجى ( بقول ابن اثير : حصين ) برامد ، و سپاهى بزرگ با او بود از مطوعه و غازيان كه حربى بزرگ كردند ، و حضين را بكشتند « 1 » . و نام مطوعه از ماده طوع عربى ساخته شده و كسانى باشند كه براى جهاد برضاى خويش روند « 2 » . پس مطوعه را عساكر خوش برضا و داوطلب توان گفت . رتبه‌هاى لشكرى و اقسام لشكر : در ايام خلفاى راشدين مانند ايام جاهليت . هر لشكر داراى چند عريف ( جمع آن عرفاء ) بود كه در تحت امر هر عريف ده نفر بودى . و اين عريف از مردم داراى سابقهء عسكرى مقرر شدى . بعد ازين صد عريف را كه لشكر هر يكى عبارت از 30 يا 40 و گاهى 20 نفر بود داشته‌اند . و لشكر هر 7 عريف يكنفر قائد بنام امير الاسباع داشت . و اين ترتيب تا اواخر امويان باقى ماند كه در عصر عباسيان به اين نحو تبديل شد :

--> ( 1 ) - تاريخ سيستان 153 ( 2 ) - المنجد 493